حسن طهرانی مقدم کیست
به گزارش خبرگزاری نام، تأسیس توپخانه سپاه در شرایطی انجام شد که نیروهای ایرانی در آغاز جنگ از نظر تجهیزات و سازماندهی توپخانه با محدودیت های قابل توجهی مواجه بودند. طهرانی مقدم در این نوبت بدنبال ایجاد ساختاری بود که بتواند آتش پشتیبانی را از حالت پراکنده خارج کند و در عملیات های مختلف بصورت سازمان یافته به کار بگیرد. تجربه این نوبت، مقدمه ورود او به حوزه ای شد که بعدها به مهم ترین بخش کارنامه نظامی اش تبدیل شد: موشک.
خبرآنلاین- حسن طهرانی مقدم از فرماندهان سپاه پاسداران در دوران جنگ ایران و عراق بود که نامش بالاتر از هر چیز با ایجاد و توسعه توان موشکی ایران گره خورده است؛ فرمانده ای که فعالیت نظامی خویش را از واحد اطلاعات سپاه شروع کرد، در جنگ به سازماندهی توپخانه پرداخت و بعد از آن بخش مهمی از عمر حرفه ای خویش را صرف توسعه برنامه موشکی و خودکفایی دفاعی کرد.
حسن طهرانی مقدم ششم آبان ۱۳۳۸ در محله سرچشمه تهران به دنیا آمد. وی در خانواده ای بزرگ شد که پدرش، محمود طهرانی مقدم، خیاط بود. خانواده بعد از مدتی از سرچشمه به محله های شکوفه و بهارستان نقل مکان کردند و طهرانی مقدم دوران کودکی و تحصیلات ابتدائی و متوسطه خویش را در همین مناطق گذراند. حضور در مسجد زینب کبری(س) سرچشمه نیز از بخش های مهم سالیان نوجوانی او بود. وی در این مسجد با فعالیتهای مذهبی و گروههای فرهنگی آشنا شد و همراه برادرانش در گروه سرود مسجد فعالیت کرد؛ گروهی که بنا بر داستانهای انتشار یافته، در مراسم استقبال از امام خمینی(ره) در ۱۲ بهمن ۱۳۵۷ در فرودگاه مهرآباد نیز حضور داشت.
طهرانی مقدم بعد از آخر دوره متوسطه در رشته صنایع با گرایش برش قطعات صنعتی، در مدرسه عالی تکنیکیوم نفیسی پذیرفته شد و در سال ۱۳۵۸ نیز در مقطع کارشناسی مهندسی صنایع ادامه تحصیل داد. هم زمان با اوج گیری انقلاب اسلامی، به فعالیتهای انقلابی پیوست. داستانهای انتشار یافته از آن دوره از مشارکت او و دوستانش در ساخت نارنجک های دستی و فعالیتهای خیابانی در ایام منتهی به پیروزی انقلاب حکایت دارد.
از اطلاعات سپاه تا تأسیس توپخانه با پیروزی انقلاب اسلامی و ایجاد سپاه پاسداران، طهرانی مقدم به این نهاد پیوست. وی در تیرماه ۱۳۵۹ و در ۲۱ سالگی فعالیت خویش را در قسمت اطلاعات منطقه ۳ سپاه شمال شروع کرد. با شروع جنگ ایران و عراق در شهریور همان سال، مسیر فعالیت او نیز به سوی حوزه نظامی تغییر نمود. تجربه جنگ در ماه های نخست، کمبود تجهیزات و ضعف آتش پشتیبانی نیروهای ایرانی را به یکی از مسایل جدی جبهه ها مبدل کرده بود.
بعد از عملیات ثامن الائمه در مهرماه ۱۳۶۰، طهرانی مقدم به لزوم سازماندهی آتش پشتیبانی پی برد. وی در پاییز همان سال طرحی برای ساماندهی آتش های خمپاره ای سپاه تهیه کرد و آنرا به حسن باقری ارایه داد. این طرح زمینه ایجاد ساختار منسجم تری برای توپخانه سپاه را فراهم نمود و طهرانی مقدم به عنوان فرمانده توپخانه سپاه انتخاب شد.
تأسیس توپخانه سپاه در شرایطی انجام شد که نیروهای ایرانی در شروع جنگ از نظر تجهیزات و سازماندهی توپخانه با محدودیت های قابل توجهی مواجه بودند. طهرانی مقدم در این دوره بدنبال ایجاد ساختاری بود که بتواند آتش پشتیبانی را از حالت پراکنده خارج کند و در عملیات های مختلف بصورت سازمان یافته به کار بگیرد. تجربه این دوره، مقدمه ورود او به حوزه ای شد که بعدها به مهم ترین بخش کارنامه نظامی اش تبدیل شد: موشک.
تغییر مسیر از توپخانه به موشک در جریان جنگ، نیاز به برخورداری از سلاح هایی با برد بیشتر و توانایی هدف قرار دادن عمق مواضع عراق، اهمیت توسعه توان موشکی را برای فرماندهان ایرانی افزایش داد. در آن مقطع، ایران برای تامین موشک و تجهیزات مرتبط به منابع خارجی وابستگی داشت و محدودیت های ناشی از جنگ و شرایط سیاسی، دسترسی به این تجهیزات را دشوار می کرد.
در آبان ۱۳۶۲ مأموریت راه اندازی و سازماندهی فرماندهی موشکی زمین به زمین سپاه به طهرانی مقدم واگذار شد. وی در این مسئولیت، مأموریت داشت تجربه توپخانه را به حوزه موشکی منتقل کند و ساختاری جهت استفاده از موشک های زمین به زمین ایجاد نماید. در ۲۱ اسفند ۱۳۶۳ اولین موشک ایران به سوی کرکوک شلیک شد؛ رویدادی که در داستانهای در ارتباط با تاریخ برنامه موشکی ایران به عنوان یکی از نقاط آغازین این مسیر ثبت شده است.
طهرانی مقدم در سال ۱۳۶۴، بعد از تشکیل نیروهای سه گانه سپاه، به فرماندهی موشکی نیروی هوایی سپاه انتخاب شد. از این مقطع به بعد، فعالیت او از استفاده عملیاتی از موشک ها فراتر رفت و مبحث تولید، تعمیر، توسعه و رسیدن به دانش فنی این تجهیزات به یکی از محورهای اصلی کارش تبدیل شد. گزارشهای انتشار یافته در رابطه با زندگی او، سال ۱۳۶۵ را از مقاطع مهم کوشش برای کاهش وابستگی خارجی و حرکت به سوی ایجاد توان داخلی در حوزه موشکی معرفی می کنند.
مأموریت خودکفایی و توسعه برنامه موشکی بعد از پایان جنگ، فعالیت طهرانی مقدم در حوزه موشکی متوقف نشد. برعکس دوره جنگ که نیازهای عملیاتی و فوری تعیین کننده بخش مهمی از فعالیتها بود، در سالیان بعد از جنگ تمرکز بیشتری بر ایجاد زیرساخت های فنی، تربیت نیروی متخصص و توسعه ظرفیتهای داخلی قرار گرفت. هدف اصلی این بود که توان موشکی کشور صرفا به خرید تجهیزات یا دریافت فناوری از خارج وابسته نباشد.
در داستانهای در ارتباط با فعالیتهای او، همکاری با متخصصان داخلی، استفاده از ظرفیت دانشگاهی و ایجاد مجموعه های تحقیقاتی و صنعتی همچون محورهای اصلی این دوره عنوان شده است. طهرانی مقدم تلاش داشت برنامه موشکی را از یک مجموعه عملیاتی محدود به ساختاری متکی بر مطالعه و توسعه تبدیل کند. در همین چارچوب، پروژه های مختلفی برای توسعه موشک های ایرانی دنبال شد و نام او با برنامه هایی مانند نازعات و شهاب پیوند خورد.
بر مبنای داستانهای انتشار یافته، رسیدن به موشک نازعات در سال ۱۳۶۶ یکی از مراحل اولیه این مسیر بود. در سالیان بعد نیز توسعه خانواده موشک های شهاب در دستور کار قرار گرفت. دراین میان، شهاب ۳ به عنوان یکی از پروژه های مهم برنامه موشکی ایران شناخته می شود که روند توسعه آن در اواخر دهه ۱۳۷۰ به مراحل مهمی رسید.
طهرانی مقدم در اول مهر ۱۳۸۴ به عنوان جانشین فرمانده نیروی هوایی سپاه انتخاب شد. یک سال بعد، در ۲۵ آذر ۱۳۸۵، مسئولیت مشاور فرمانده کل سپاه در امور موشکی و ریاست سازمان جهاد خودکفایی سپاه را عهده دار شد. این انتصاب، جایگاه او را در ساختار گسترش فناوری های دفاعی سپاه تثبیت کرد. سازمان جهاد خودکفایی نیز به محلی برای پیگیری پروژه های تحقیقاتی و توسعه تجهیزات مورد نیاز تبدیل شد.
لبنان؛ قسمتی دیگر از کارنامه نظامی بخش دیگری از فعالیتهای طهرانی مقدم به همکاریهای نظامی ایران در لبنان مربوط می شود. در داستانهای انتشار یافته از دوران جنگ، از حضور گروهی از نیروهای ایرانی در لبنان و مشارکت آنان در ایجاد و سازماندهی ظرفیتهای موشکی حزب ا... سخن گفته شده است. این همکاری ها در قالب روابط نظامی و دفاعی ایران با گروههای همسو در منطقه دنبال می شد.
در بعضی گزارش ها، سفر طهرانی مقدم به لبنان و نقش وی در انتقال تجربه های فنی و سازماندهی یگان موشکی حزب ا... از مقاطع مهم زندگی نظامی اش معرفی شده است. این فعالیتها در ادامه به بخشی از الگوی همکاریهای دفاعی ایران با متحدان منطقه ای تبدیل شد؛ هرچند جزییات فنی و میزان دقیق نقش وی در هر یک از این پروژه ها در منابع عمومی بصورت مستقل و کامل منتشر نشده است.
از این منظر، کارنامه طهرانی مقدم تنها به توسعه تجهیزات موشکی در داخل ایران محدود نمی شود و بخشی از آن نیز به انتقال تجربه و ایجاد ظرفیتهای نظامی در خارج از مرزهای کشور مربوط است.
زندگی شخصی و پایان یک مسیر نظامی در زندگی شخصی طهرانی مقدم، خانواده و فعالیتهای نظامی در کنار یکدیگر قرار داشتند؛ هرچند بخش عمده ای از سالیان زندگی وی در فضای جنگ و فعالیتهای فنی و نظامی گذشت. وی در بهمن ۱۳۶۲ با الهام حیدری ازدواج کرد. در داستانهای انتشار یافته آمده است که خطبه عقد این زوج را امام خمینی(ره) در جماران جاری کرد.
۲۱ آبان ۱۳۹۰، روز پایانی زندگی او بود. طهرانی مقدم در آن روز در پادگان امیرالمؤمنین(ع) در شهرستان ملارد حضور داشت؛ محلی که فعالیتهای سازمان جهاد خودکفایی سپاه در آن دنبال می شد. در جریان انفجاری در این مجموعه، او و شماری از نیروهای همراهش فوت کردند. گزارشهای انتشار یافته از این حادثه، شمار جان باختگان را ۳۹ نفر اعلام نموده اند. این انفجار در جریان فعالیتهای در رابطه با آماده سازی و آزمایش موشکی رخ داد و به کشته شدن گروهی از نیروهای متخصص و نظامی انجامید.
با شهادت طهرانی مقدم، یکی از چهره های اصلی ایجاد برنامه موشکی ایران از میان رفت؛ اما ساختارهایی که در طول چند دهه برای توسعه این حوزه شکل گرفته بود، به فعالیت خود ادامه دادند. نام وی در سالیان بعد خصوصاً در سالگرد شهادتش، بار دیگر در داستانهای رسمی از تاریخ صنایع دفاعی ایران طرح شده است.
حسن طهرانی مقدم در ۵۲ سالگی درگذشت؛ فرمانده ای که مسیر فعالیتش از اطلاعات سپاه و سازماندهی توپخانه در سالیان جنگ شروع شد و به مسئولیت در حوزه تحقیقات و خودکفایی موشکی رسید. اهمیت جایگاه وی در تاریخ نظامی معاصر ایران بالاتر از هر چیز به نقشی بازمی گردد که در تبدیل تجربه محدود موشکی دوران جنگ به یک برنامه سازمان یافته برای توسعه توان داخلی ایفا کرد؛ مسیری که بعد از شهادت او نیز ادامه یافت.
بطور خلاصه، طهرانی مقدم پس از آخر دوره متوسطه در رشته صنایع با گرایش برش قطعات صنعتی، در مدرسه عالی تکنیکیوم نفیسی پذیرفته شد و در سال ۱۳۵۸ نیز در مقطع کارشناسی مهندسی صنایع ادامه تحصیل داد. وی در بهمن ۱۳۶۲ با الهام حیدری ازدواج کرد. در جریان انفجاری در این مجموعه، او و شماری از نیروهای همراهش فوت کردند.
منبع: namna.ir
این مطلب نام را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان نام در مورد این مطلب