از فیلم نجات سرباز رایان تا روایت خلبان آمریکایی داستانی که سپاه آنرا هالیوودی می داند
به گزارش خبرگزاری نام، «نجات سرباز رایان» عنوانی است که سردار رسول سنایی راد، معاون سیاسی دفتر عقیدتی سیاسی فرمانده کل قوا، برای توصیف داستان مصاحبه اخیر با یک خلبان آمریکایی به کار برده است؛ مقایسه ای که در دل خود یک پرسش بزرگ تر دارد: چرا سرنوشت یک خلبان، آن هم ماه ها بعد از پایان یک مرحله از درگیری، باردیگر به یک موضوع رسانه ای تبدیل گشته است؟
خبرآنلاین- یک فیلم جنگی، یک خلبان سرنگون شده و روایتی که ماه ها بعد باردیگر روی میز رسانه ها قرار گرفته است؛ این دفعه اما نه در هالیوود، بلکه در روایت رسمی ایران از جنگ. «نجات سرباز رایان» عنوانی است که سردار رسول سنایی راد، معاون سیاسی دفتر عقیدتی سیاسی فرمانده کل قوا، برای توصیف ماجرای مصاحبه اخیر با یک خلبان آمریکایی به کار برده است؛ مقایسه ای که در دل خود یک پرسش بزرگ تر دارد: چرا سرنوشت یک خلبان، آن هم ماه ها بعد از پایان یک مرحله از درگیری، باردیگر به یک مبحث رسانه ای تبدیل گشته است؟
ماجرا به دو خدمه یک جنگنده اف-۱۵ آمریکایی بازمی گردد که بنا بر روایت مقام های ایرانی، در جریان جنگ سرنگون شدند و زنده ماندند. بعدتر روایت هایی در رابطه با چگونگی نجات آنها منتشر گردید و حالا مصاحبه یکی از این خلبانان بار دیگر این داستان را به صدر اخبار آورده است. سنایی راد اعتقاد دارد انتشار دیرهنگام این مصاحبه را نمی توان صرفا یک روایت انسانی از نجات یک نظامی دانست و باید انگیزه های رسانه ای و سیاسی پشت آنرا هم بررسی کرد.
چرا «نجات سرباز رایان»؟ تشبیه سنایی راد به فیلم مشهور استیون اسپیلبرگ، صرفا یک بازی با نام یک فیلم جنگی نیست. در «نجات سرباز رایان»، گروهی از نظامیان آمریکایی مأموریتی ویژه برای یافتن و بازگرداندن یک سرباز دارند؛ داستانی که در نهایت به یکی از مشهورترین روایتهای سینمای آمریکا در رابطه با فداکاری و نجات یک نیروی نظامی تبدیل شد.
سنایی راد می گوید روایت جدید در رابطه با خلبان آمریکایی هم در فضایی رسانه ای شکل گرفته که می تواند کارکردی فراتر از اطلاع رسانی داشته باشد. از نگاه او، برجسته کردن داستان نجات یک خلبان می تواند به ساختن تصویری قهرمانانه از یک عملیات و تقویت روحیه نیروهای نظامی و افکار عمومی آمریکا کمک نماید. این برداشت، البته تحلیل مقام ایرانی است و برای تبدیل شدن به یک حقیقت مستقل، نیازمند شواهد بیشتری در رابطه با سازوکار تصمیم رسانه ای طرف آمریکایی است.
داستانی که از یک جنگنده شروع شد آن چه اهمیت این ماجرا را بیشتر می کند، جایگاه جنگنده های آمریکایی در روایت جنگ است. حضور هواپیماهای پیشرفته آمریکا در منطقه، بخشی از تصویر قدرت نظامی واشنگتن در این درگیری بود؛ بدین سبب هر روایت مربوط به سرنگونی یا نجات خدمه چنین هواپیمایی، فقط یک داستان شخصی نیست و می تواند به نمادی از تقابل دو طرف تبدیل گردد.
سنایی راد در روایت خود تاکید دارد که ایران در جریان درگیری ها به توانایی هایی دست یافته که امکان مواجهه با تجهیزات و شناورهای آمریکایی را فراهم نموده است. وی همینطور به آن چه «اقدامات پیش دستانه» ایران و حمله به برخی مواضع آمریکا توصیف می کند اشاره نموده است. این اظهارات بخشی از روایت رسمی ایران از موازنه نظامی در جنگ است و جزئیات آن باید در کنار گزارشهای مستقل و روایت طرف مقابل سنجیده شود.
چرا روایت خلبان مهم شد؟ نکته ای که سنایی راد روی آن دست می گذارد، فاصله زمانی میان حادثه و انتشار مصاحبه است. به قول او، اگر هدف صرفا روایت یک حادثه نظامی و سرنوشت خلبان بوده، انتشار آن بعد از ماه ها این پرسش را به وجود می آورد که چرا این داستان در این مقطع باردیگر برجسته شده است.
وی همینطور به این مساله اشاره کرده که هر دو خلبان، بنا بر روایت طرح شده، زنده مانده اند، اما تنها یکی از آنها در رابطه با ماجرا صحبت کرده است. سنایی راد همین مساله را یکی از ابهام های روایت موجود می داند و می گوید توضیح داده شدن علل امنیتی برای سکوت خلبان دوم، لزوماً به مفهوم بسته شدن همه پرسش ها نیست.
در سوی دیگر، روایت انسانی این ماجرا را هم نمی توان نادیده گرفت. جنگ، حتی وقتی با اعداد و تجهیزات نظامی روایت می شود، در نهایت در رابطه با انسان هایی است که درون هواپیما، کشتی یا پایگاه نظامی حضور دارند. نجات یک خلبان، فارغ از ملیت او، یک رخداد انسانی است؛ اما زمانی که همین نجات به یک روایت رسانه ای بزرگ تبدیل می شود، طبیعی است که ابعاد سیاسی و تبلیغاتی آن هم مورد توجه قرار گیرد.
یک خلبان و یک جنگ رسانه ای سرانجام، اهمیت حرف سنایی راد شاید بیشتر از خودِ تشبیه «نجات سرباز رایان»، در طرح این پرسش باشد که در جنگ های امروز، میدان نبرد فقط آسمان و دریا و پایگاه نظامی نیست. داستانها هم بخشی از جنگ هستند.
ایران تلاش می کند ماجرای خلبان آمریکایی را نه به عنوان یک حادثه منفرد، بلکه در قالب تصویری بزرگ تر از هزینه ها و دشواری های جنگ برای آمریکا قرار دهد. سنایی راد هم اعتقاد دارد برجسته شدن این داستان می تواند تلاشی برای تقویت روحیه نظامیان و افکار عمومی آمریکا باشد.
در مقابل، برای ایران، اصل مهم تر در این روایت، نمایش این حقیقت است که جنگی که قرار بود با برتری تکنولوژیک و نظامی آمریکا تعریف شود، به روایت هایی از سرنگونی جنگنده، نجات خلبان و روایت سازی رسانه ای هم رسیده است.
شاید به این علت باشد که یک مقام نظامی ایرانی برای توضیح این ماجرا سراغ هالیوود رفته است: این بار «نجات سرباز رایان» نه در ساحل نرماندی، بلکه در روایت جنگ ایران و آمریکا بازخوانی می شود؛ روایتی که هنوز در رابطه با جزئیات آن پرسش های بی پاسخ کم نیست، اما نشان میدهد سرنوشت یک خلبان می تواند بسیار فراتر از یک حادثه نظامی، به بخشی از نبرد بر سر روایت جنگ تبدیل گردد.
منبع: namna.ir
این مطلب نام را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان نام در مورد این مطلب